Om te begrijpen hoe en waarom de Batavia in 1628 werd gebouwd, moeten we terug naar het einde van de 16e eeuw,
toen de Nederlanders in het spoor van de Portugezen zelf de route naar Indië zochten en vonden.
Achtergrond
De Eerste Schipvaart vond plaats tussen 1595 en 1597. De schepen Mauritius, Hollandia, Amsterdam en het jacht Duyfken
vertrokken op 2 april 1595 van de Rede van Texel naar Bantam op Java. Het commando berustte bij Cornelis de Houtman.
De tocht was geen groot succes, maar de route werd wel gevonden.
Daarna volgde de commercieel succesvolle Tweede Schipvaart onder leiding van Jacob van Neck in 1598.
In het kielzog van dat succes werden in Holland en Zeeland tal van compagnieën opgericht die als doel hadden om schepen
uit te rusten voor de vaart naar Indië.
De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)
Deze zinloze concurrentie, gevoegd bij het militaire belang van een samenwerkende handelsvloot, leidde in 1602 tot de
oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Als de kooplieden zouden samenwerken, zou dit immers
leiden tot kostenbeheersing, prijscontrole en minder verspilling van materieel.
Er kwamen zes afdelingen, kamers geheten, in die steden waar al een oudere Indische Compagnie was gevestigd:
Amsterdam, Middelburg, Rotterdam, Delft, Hoorn en Enkhuizen. Deze ‘oudste multinational ter wereld’ zou bijna twee eeuwen
bestaan, tot het faillissement in 1795.
Kenmerken van de Batavia
De Batavia was een retourschip, ontworpen voor heen- en terugreizen tussen Nederland en Indië.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Lengte | 160 Amsterdamse voeten (~45,3 meter) |
| Breedte | 36 voeten (~10,2 meter) |
| Holte | 18 voeten (~5,1 meter) |
| Verdek | 8 voeten hoog |
| Tuigage | Dwarsgetuigde driemaster |
| Bewapening | 24–40 kanonnen |
Bouw: Doosconstructie (rechte balken + bolle dwarsdoorsnede) om vervorming tegen te gaan.
